Jak i kiedy serwisować kompresor?

Produkujesz? Korzystasz z maszyn zasilanych sprężonym powietrzem? Jeżeli tak, to ten artykuł jest dla Ciebie. Nikt nie da Ci żadnych gwarancji na bezproblemową eksploatację wszystkich urządzeń, ale możemy pomóc Ci wybrać odpowiednią strategię serwisu kompresora. 

Wśród wszystkich zagrożeń ciągłości produkcji w dzisiejszych czasach, w pierwszej trójce znajdują się braki w dostępności surowców, braki w dostępności wykwalifikowanej kadry oraz nieplanowane przestoje w produkcji spowodowane usterką urządzeń.

Jako że większość maszyn produkcyjnych wykorzystuje sprężone powietrze, to awaria sprężarki lub urządzeń do uzdatniania sprężonego powietrza jest głównym powodem przestojów w produkcji.

Oznacza to, że im wyższy poziom dbałości o system sprężonego powietrza tym dłuższy czas bezawaryjnej pracy, niższe koszty eksploatacji i serwisowania oraz zminimalizowane ryzyko strat.

Można powiedzieć, że istnieje wprost zależność stabilności procesu produkcyjnego od serwisu kompresora. Istnieje kilka podejść konserwacyjnych odpowiadających na pytanie jak i kiedy serwisować kompresor:

  • eksploatacja do momentu wystąpienia awarii – takie podejście charakteryzuje się zbyt małym zakresem czynności serwisowych kompresora, które dodatkowo przeprowadzane są zbyt późno. Pracownicy odpowiedzialni za serwis kompresora obserwują, czy nie występują problemy z jego eksploatacją, wydajnością, osiąganiem ciśnienia, załączaniem i wyłączaniem. Jeżeli wystąpi problem, określają go, a następnie usuwają usterkę. Takie podejście konserwacyjne jest kosztowne, bo sprężarka w momencie określenia problemu już jest niesprawna. Przestój w celu naprawy kompresora lub ponownego osiągnięcia 100% sprawności i wydajności powiązany jest z ograniczeniem produkcji lub całkowitym zatrzymaniem linii produkcyjnych i w konsekwencji ograniczonym zyskiem z produkcji. Dopiero naprawa kompresora i przywrócenie jego sprawności rozwiązuje problem. Koszt naprawy kompresora może być znaczny, ale koszt utraconej produkcji znacznie większy. Wyobraźmy sobie linię do paczkowania wrażliwych produktów spożywczych, np. ryb, mięsa lub nabiału. Każda godzina wstrzymania linii produkcyjnej z powodu braku sprężonego powietrza zwiększa ryzyko spadku jakości wyrobu, a w ostateczności może prowadzić do konieczności brakowania całej partii.
  • konserwacja zapobiegawcza – bazująca na przebiegu lub czasie eksploatacji. Charakteryzuje się czynnościami, który są wykonywane z reguły za często. Producenci sprężarek w instrukcji obsługi zawsze zamieszczają rozdział mówiący o konieczności wykonywania odpowiednich czynności serwisowych kompresora, których częstotliwość opisana jest upływem czasu lub ilością godzin pracy. W przypadku pracy w warunkach większego zapylenia, zwiększonej temperatury lub wilgotności występuje konieczność jeszcze częstszego serwisu kompresora (ale już bez dokładnie określonej częstotliwości i tylko doświadczenie personelu może w przybliżeniu określić czas eksploatacji między przeglądami).

Przykładem przedwczesnej wymiany części, ale zgodnej z instrukcją obsługi może być wymiana styczników co 20.000 godzin pracy lub raz na 10 lat. W przypadku styczników, ich wytrzymałość określona jest ilością cykli łączeniowych mechanicznych i elektrycznych oraz maksymalną częstotliwością załączania. Jeżeli sprężarka będzie źle dobrana i będzie często wyłączać się, a później włączać, to zalecenie wymiany styczników będzie prawidłowe. Jednak gdy sprężarka będzie dobrana prawidłowo i będzie pracować głównie w dociążeniu przez prawie 3 lata, to stycznik nie osiągnie nawet połowy swojej żywotności eksploatacyjnej i jego wymiana będzie przedwczesna.

Drugim przykładem z zakresu serwisu kompresora może być konieczność wymiany łożysk silnika elektrycznego co 20.000 godzin pracy. Trwałość łożysk to czas, w jakim łożysko będzie prawidłowo pracowało w określonych warunkach roboczych. Opiera się na prawdopodobnej liczbie obrotów do momentu wystąpienia pierwszych objawów zmęczenia (łuszczenie lub pękanie). Wystarczy, że sprężarka będzie eksploatowana w korzystniejszych warunkach niż przewidywali konstruktorzy dobierający łożyska do silnika to ich wymiana przy przebiegu 20.000 godzin może być przedwczesna. Jeżeli jednak obsługa nie będzie smarować łożysk odpowiednio często, a sprężarka będzie ciągle pracować na granicy dopuszczalnej maksymalnej temperatury otoczenia, to prawdopodobnie konieczna będzie naprawa kompresora zanim osiągnie on przebieg do zalecanej czynności serwisowej.

Konserwacja zapobiegawcza jest lepszym podejściem konserwacyjnym od eksploatacji do momentu wystąpienia awarii. Jednakże, mimo że podczas serwisu kompresora prace wykonywane są na podstawie przebiegu lub upływu czasu i czasami przedwcześnie, to w dalszym ciągu występuje ryzyko poważnej awarii kompresora. Większość usterek trudno przewidzieć tylko na podstawie przebiegu. Wystarczy, że tuż po przeglądzie okresowym jakiś z komponentów sprężarki będzie pracować wadliwie. Od razu zwiększa to prawdopodobieństwo wystąpienia usterki i awarii kompresora przed przeprowadzeniem kolejnego przeglądu okresowego.

  • Konserwacja predykcyjna – polega na zapobieganiu awariom, wykonywaniu części czynności w ramach konserwacji zapobiegawczej i części czynności dopiero, gdy wystąpią odstępstwa parametrów pracy sprężarki od dopuszczalnych wartości. Dużą rolę odgrywa tu przygotowanie sprężarki poprzez wyposażenie jej w odpowiednie czujniki, sterowniki i kanały komunikacji do zbierania i przekazywania danych w celu określenia prawidłowego charakteru pracy. Każde odstępstwo wskazywać będzie na zbliżającą się awarię i konieczny serwis kompresora. 

Można stwierdzić, że konserwacja predykcyjna zapewnia prawidłowy zakres czynności serwisowych przeprowadzonych w odpowiednim czasie i wyklucza konieczność dokonywania kosztownych napraw kompresora. 

Aby konserwacja predykcyjna odnosiła sukces, proces monitorowania parametrów pracy sprężarki musi być ciągły i dodatkowo należy wdrożonyć system powiadamiania osób odpowiedzialnych za serwis kompresora.

Jak i kiedy serwisować kompresor?

Na to pytanie nie można udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Każde z podejść konserwacyjnych powiązane jest z początkową inwestycją, konkretną organizacją pracy i określonym ryzykiem.

Każdy z menadżerów zarządzających firmą musi podjąć decyzję, która uzależniona będzie od określonych warunków finansowych i organizacyjnych.

Wydaje się, że eksploatacja do momentu wystąpienia awarii jest najmniej popularnym rozwiązaniem. Jednak stare powiedzenie mechaników: „nie przeszkadzać mechanizmom w pracy” w dalszym ciągu jest widoczne w niektórych zakładach produkcyjnych.

Należy mieć świadomość, że realizacja konserwacji zapobiegawczej, czyli zgodnie z zaleceniami producenta jest jednym z warunków utrzymania świadczeń gwarancyjnych. Może generować nadmierne koszty związane z serwisem kompresora i nie zabezpiecza w 100% przed potencjalnymi awariami. Z drugiej jednak strony, w przypadku wystąpienia awarii konserwacja zapobiegawcza zapewnia pokrycie kosztów naprawy kompresora przez producenta, jeżeli usterka jest objęta zakresem gwarancji.

Konserwacja predykcyjna jest podejściem, w którym początkowa inwestycja jest większa niż w przypadku konserwacji zapobiegawczej i wymaga zmiany zachowania pracowników obsługi kompresorów, ale ogranicza ryzyko wystąpienia konieczności naprawy kompresora do minimum. Również i w tym przypadku nie da się całkowicie zapobiec awarii kompresora, ale jeżeli cały system jest odpowiednio dobrany, zamontowany i skonfigurowany to prawdopodobieństwo awarii jest najmniejsze.

W przypadku konserwacji zapobiegawczej i predykcyjnej dużą rolę odgrywa profesjonalizm partnera serwisowego. Zapoznaj z oferowanymi przez nas usługami serwisu kompresorów.